Breuklijnen

De gemeenteverkiezingen verliepen zoals voorspeld: forse winst voor de lokale partijen en groei van FvD, die voor het eerst in een aantal gemeenten aanwezig meedoet. 

Opvallend is het verlies van GroenLinks-PvdA. De linkse fusiepartij lijkt alleen in de grote steden het electoraat vast te kunnen houden. 

In de steden deed GroenLinks-PvdA het goed. Vergeleken met 2022 hield de partij hier op de meeste plekken stand, of was er zelfs lichte winst te zien. 

GroenLinks-PvdA behaalde landelijk 14,6 procent van de stemmen, een verlies van 2,2 procentpunt. Daarmee is de aanstaande fusiepartij wel de grootste landelijke partij geworden, na de verenigde lokale partijen, maar heel links leverde fors in. De SP werd in het eigen bolwerk Oss zelfs gehalveerd. 

Gemeenteraden, zo constateert NRC Handelsblad, worden steeds meer langs de breuklijnen van maatschappelijke bubbels samengesteld. Kiezers op het platteland zijn steeds conservatiever. Met name in de studentensteden vind je juist veel links-progressieven. 

Die tegenstelling gaat voorlopig niet weg. Links lijkt de arbeidersklasse te zijn kwijtgeraakt aan de rechterflank. De boodschap van eerlijke inkomensverdeling en over sterkste schouders die de zwaarste lasten moeten dragen spreekt minder aan dan het probleem van de asielzoekers.  Links staat voor woke, voor mensen die zeuren over gender en klimaat, en dat slaat niet aan. 

Jesse Klaver zal na de officiële fusie dit jaar de een nieuwe oppositiestrategie moeten uitstippelen om niet ook nog eens verlies te lijden in de Eerste Kamer.