Soros

Als je de alternatieve media (lees: complotblogs) mag geloven is er maar een man verantwoordelijk voor de rellen in Frankrijk. Daar moet George Soros weer eens achter zitten. Die duikt altijd op als het om linkse rellen gaat. Vooral in rechtse media. 

De discussie over de financiering barstte los nu Frankrijk de balans opmaakt van de ernstigste rellen in jaren. Op 17 oktober werden bijna 2.400 mensen gearresteerd en raakten bijna duizend politieagenten en gendarmes gewond. Ongeveer 550.000 mensen gingen de straat op uit protest tegen de kosten van levensonderhoud, de brandstofprijzen en de financiering van scholen.

Het historische stadhuis van Limoges, in het westelijke deel van Midden-Frankrijk, werd door brand verwoest. Een linkse activist is inmiddels aangehouden in verband met de brand. In verschillende steden zijn avondklokken ingesteld. De Franse regering heeft aangekondigd dat uitkeringen worden gekort voor mensen die worden veroordeeld voor plunderingen.

Allemaal door toedoen van Soros? Volgens berichtgeving uit Spanje hebben zeven organisaties die actief zijn tijdens de onrust in Frankrijk in oktober banden met stichtingen van George Soros. Dit bericht volgde op een onderzoek van Fox News Digital, waarin 101 organisaties in dertien landen werden geïdentificeerd die de onrust zouden coördineren, organiseren of versterken. In het onderzoek werd geen financier genoemd.

Wat wel klopt is dat Soros de man is van Open Society Foundations. Deze organisatie verstrekt subsidies aan maatschappelijke organisaties die zich onder meer bezighouden met mensenrechten, democratie, rechtsstaat en burgerrechten. Dat is geen geheim: de organisatie publiceert informatie over haar activiteiten en subsidies.

En hier zit een belangrijk onderscheid: dat een organisatie geld ontvangt van een stichting van Soros, bewijst niet dat Soros een demonstratie organiseert of verantwoordelijk is voor rellen.

In een factcheck uit 2020 onderzocht PolitiFact bijvoorbeeld de beschuldiging dat Soros de rellen in Minneapolis financierde. De onderzoekers vonden geen bewijs dat zijn stichting subsidies had verstrekt aan organisaties die het gewelddadige protest financierden of organiseerden.  

Ook bij de Amerikaanse studentenprotesten in 2024 ontstond discussie over subsidies van Open Society Foundations aan organisaties die op enige wijze met demonstranten verbonden waren. Factcheckers van PolitiFact stelden vast dat er inderdaad financiële relaties bestonden, maar dat de verbanden tussen de subsidies en de individuele demonstranten meerdere tussenstappen omvatten. Dat was onvoldoende om te concluderen dat Soros de protesten financierde.  

Het openbare register van Open Society vermeldt drie betalingen aan de Ligue des droits de l’Homme, een van de Franse organisaties op de lijst. Deze in Parijs gevestigde organisatie voor burgerrechten ontving in 2016 bijvoorbeeld 82.538 dollar en in 2017 nog eens 300.184 dollar, verdeeld over twee subsidies.

Het geld was bestemd voor acties tegen politiepraktijken in Parijs, een campagne om de Franse noodtoestand te beëindigen en werkzaamheden op het gebied van discriminatie en toegang tot rechten. De Ligue heeft de protesterende studenten verdedigd en kritiek geuit op het politieoptreden tijdens de demonstraties.

Open Society heeft vergelijkbare beschuldigingen in andere landen van de hand gewezen. De organisatie stelt dat zij gewelddadige protesten niet ondersteunt of financiert. 

Het idee dat de miljardair de spil is achter grootschalige maatschappelijke onrust is niets anders dan een hardnekkige complottheorie die regelmatig terugkeert bij protesten wereldwijd.

De grootschalige protesten en rellen in Frankrijk komen echter grotendeels voort uit diepgewortelde binnenlandse frustraties. Burgers en studenten demonstreren tegen de stijgende kosten van levensonderhoud, de wooncrisis, neoliberaal beleid en bezuinigingen op publieke diensten. De vreedzame protesten worden vervolgens vaak gekaapt door extremistische groepen (zoals het Black Bloc), relschoppers en criminelen die uit zijn op vernieling en plunderingen.

Sancties

Het was de week van de sancties. De Europese Raad heeft besloten de sancties tegen de Duits-Turkse onderzoeksjournalist Hüseyin Dogru niet op te heffen. Dat betekent minstens nog een jaar lang bevroren bankrekeningen en geen inkomen. Complotdenker David Icke wederom twee jaar Nederland niet in, zelfs niet als toerist. Beide besluiten zijn nogal controversieel. 

De Duits-Turkse journalist Hüseyin Doğru is sinds mei 2025 door de Europese Unie gesanctioneerd. Daardoor heeft hij nauwelijks toegang tot zijn eigen geld en mag hij vrijwel geen financiële steun ontvangen. Zijn zaak heeft een debat op gang gebracht over de vraag hoever de EU mag gaan in de bestrijding van buitenlandse beïnvloeding. Critici vrezen dat de sancties een gevaarlijk precedent scheppen voor de persvrijheid en de rechtsbescherming van Europese burgers.

Doğru is een in Berlijn geboren journalist en mediaondernemer. Hij richtte het mediaplatform RED op, dat via het in Istanbul gevestigde bedrijf AFA Medya werd geëxploiteerd.

RED publiceerde voornamelijk video’s en reportages over internationale conflicten, sociale ongelijkheid en politieke protesten. Het platform richtte zich onder meer op een jong, links en pro-Palestijns publiek.

Eerder was Doğru betrokken bij het videoplatform Redfish, dat verbonden was aan Ruptly, een persbureau binnen het netwerk van de Russische staatszender RT.

Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 beëindigde hij naar eigen zeggen zijn werkzaamheden voor Redfish. In 2023 richtte hij RED op.

De EU beschouwt de eerdere en latere mediarelaties als relevant voor haar beschuldigingen van Russische beïnvloeding. 

Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde in juli 2025 dat Duitse veiligheidsdiensten hadden vastgesteld dat RED door Rusland werd gefinancierd en werd ingezet voor informatiebeïnvloeding. Volgens het ministerie waren de maatregelen gebaseerd op analyses van de veiligheidsdiensten.

Tegelijkertijd zijn de onderliggende bewijzen voor die vermeende financiering en aansturing niet volledig openbaar gemaakt. Daardoor kunnen buitenstaanders moeilijk zelfstandig beoordelen hoe sterk het bewijs is.

Volgens berichtgeving van de Duitse omroep MDR heeft Doğru nog maar beperkte toegang tot geld voor zijn levensonderhoud. Hij verklaarde dat hij ongeveer 506 euro per maand mocht gebruiken. Voor hogere bedragen moest hij toestemming aanvragen bij de Bundesbank.

Het bijzondere aan deze zaak is dat de sancties niet voortvloeien uit een strafrechtelijke veroordeling. De EU heeft ze opgelegd via haar sanctieregime voor Russische destabiliseringsactiviteiten. Dat is een ander juridisch instrument dan een strafproces, met een eigen procedure voor het opleggen en aanvechten van maatregelen.  

De controverse gaat verder dan de vraag of Doğru Russische desinformatie heeft verspreid. Critici vrezen dat de EU met deze sancties een journalist feitelijk financieel kan uitschakelen zonder dat eerst in een strafproces is vastgesteld dat hij een strafbaar feit heeft gepleegd.

Dat is extra gevoelig omdat RED veel aandacht besteedde aan de oorlog in Gaza en pro-Palestijnse protesten. Het platform publiceerde vanuit een uitgesproken politiek perspectief dat botste met de opvattingen van verschillende Europese regeringen.

Dat maakt de berichtgeving echter niet automatisch tot desinformatie of Russische propaganda. Daarvoor is een afzonderlijke beoordeling van de feiten, de herkomst van de informatie en de eventuele organisatorische aansturing nodig.

Rond David Icke speelt momenteel een nieuwe ontwikkeling: Nederland heeft zijn inreisverbod opnieuw met twee jaar verlengd. Daardoor blijft hij voorlopig geweerd uit het Schengengebied. Tegelijkertijd loopt er een juridische procedure bij het Hof van Justitie van de Europese Unie over de vraag of Nederland hem op deze manier de toegang tot Europa mag ontzeggen. De kwestie raakt aan de grenzen van de vrijheid van meningsuiting en de bevoegdheden van overheden om op te treden tegen vermeend extremisme.

De verlenging werd op 12 en 13 oktober 2026 bekendgemaakt door Icke zelf. De Nederlandse autoriteiten beschouwen hem nog steeds als een mogelijke bedreiging voor de openbare orde.  

De Nederlandse overheid legde Icke op 3 november 2022 een inreisverbod op voor twee jaar. Aanleiding was zijn geplande optreden tijdens een demonstratie in Amsterdam op 6 november van dat jaar.

De demonstratie was georganiseerd door de beweging Samen voor Nederland. Icke was uitgenodigd om daar te spreken. Zijn komst leidde tot bezorgdheid bij verschillende organisaties en tot de aankondiging van tegendemonstraties.

De overheid vreesde dat zijn aanwezigheid tot ernstige verstoringen van de openbare orde zou kunnen leiden.

De onderbouwing kwam onder meer uit rapporten en analyses van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en politie-informatie.

De rechtbank Noord-Holland oordeelde in september 2023 dat de Nederlandse overheid het inreisverbod mocht opleggen.  

In oktober 2024 verlengde de toenmalige minister van Asiel en Migratie, Marjolein Faber, het verbod met nog eens twee jaar.

Volgens de minister had Icke onvoldoende afstand genomen van zijn eerdere denkbeelden. Hij zou nog steeds complottheorieën verspreiden en uitspraken doen die kunnen bijdragen aan anti-overheidsextremisme.

David Icke was aanvankelijk bekend als sportpresentator bij de Britse BBC. In de jaren negentig ontwikkelde hij zich tot auteur en spreker over vermeende geheime machtsstructuren.

Hij beweert onder meer dat de wereld wordt bestuurd door een verborgen elite en heeft herhaaldelijk beweerd dat machtige figuren in werkelijkheid reptielachtige wezens zijn of door zulke wezens worden gecontroleerd.

Ook verspreidt hij theorieën over geheime genootschappen, wereldwijde machtsstructuren en gebeurtenissen die volgens hem onderdeel zijn van een groter plan.

Een belangrijk discussiepunt is het antisemitische karakter dat verschillende onderzoekers en organisaties in bepaalde onderdelen van zijn gedachtegoed herkennen. Icke heeft bijvoorbeeld theorieën verspreid over verborgen machtsstructuren die volgens critici aansluiten bij oudere antisemitische denkbeelden over geheime elites die de wereld beheersen.

Icke verwerpt de beschuldiging dat zijn werk antisemitisch is en presenteert zichzelf als iemand die verborgen machtsstructuren aan de kaak stelt.

Zijn ideeën kregen tijdens de coronapandemie opnieuw veel aandacht. Hij beweerde onder meer dat de pandemie onderdeel was van een groter politiek plan en verspreidde onjuiste beweringen over de relatie tussen 5G-technologie en het coronavirus.

YouTube en Facebook verwijderden in 2020 zijn accounts wegens overtredingen van hun regels tegen schadelijke misinformatie. Ook Twitter, inmiddels X, schorste zijn account permanent.  

Dat iemand controversiële ideeën verkondigt, betekent op zichzelf niet dat een inreisverbod gerechtvaardigd is. Daarvoor moet ook worden gekeken naar de wettelijke grondslag, de risico’s voor de openbare orde en de proportionaliteit van de maatregel.

Zijn tegenstanders wijzen erop dat de vrijheid van meningsuiting niet onbeperkt is. Overheden mogen onder bepaalde voorwaarden optreden wanneer er concrete aanwijzingen zijn voor bedreigingen van de openbare orde of wanneer uitingen bijdragen aan extremisme en discriminatie.

De Pest

Goed nieuws voor de Russische president Vladimir Poetin: Rusland is met de komst van de pest eindelijk weer terug in de tijd waar het al zo lang naar terugverlangde. Vorige week overleed een laboratoriummedewerker aan de ziekte en zitten er honderden mensen in quarantaine. Er kan dus al bijna gesproken worden over een echte ouderwetse tsaristische pandemie, schamperde De Speld. 

Leuk gevonden, maar van een pandemie is geen sprake. Ook niet van een bacterie die uit een lab ontsnapte. 

Wat wel klopt: in Rusland overleed een laboratoriummedewerkster aan de pest. Of iets wat er op lijkt. De overleden laboratoriummedewerkster is de 28-jarige Darja Sjipilova. Ze werkte in een pestbestrijdingscentrum in de Siberische stad Irkoetsk. 

De autoriteiten doen schimmig over de doodsoorzaak, maar inmiddels zijn er al wel zes ziekenhuizen voor drie weken in quarantaine gegaan. Daardoor zijn er twijfels over de ernst van de situatie.

De pest is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis. De ziekte staat bekend als de ‘Zwarte Dood’ en veroorzaakte in de veertiende eeuw en in de eeuwen daarna verschillende wereldwijde pandemieën. Pas met de ontdekking van antibiotica kwam er een effectieve behandeling beschikbaar.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kent de pest drie hoofdvormen: builenpest, longpest en septicemische pest. Alle drie worden veroorzaakt door Yersinia pestis, maar ze treffen verschillende delen van het lichaam.

Builenpest is de meest voorkomende vorm. De ziekte wordt voornamelijk overgedragen door beten van besmette vlooien of door rechtstreeks contact met besmette knaagdieren. Dit kan leiden tot pijnlijke, gezwollen lymfeklieren. Builenpest is doorgaans niet besmettelijk van mens op mens.

The Moscow Times sprak inmiddels met inwoners van beide regio’s over de gevolgen van de onrust voor hun dagelijks leven. Ook vroeg de krant een onafhankelijke deskundige op het gebied van gezondheidsbeleid naar de aanpak van de Russische autoriteiten en de mogelijke risico’s voor andere landen.

In Irkoetsk, een regio met ongeveer 2,3 miljoen inwoners en een oppervlakte die vergelijkbaar is met die van Turkije, lijkt het dagelijks leven grotendeels onveranderd. De regio is onder meer bekend vanwege het Baikalmeer, het grootste zoetwatermeer ter wereld gemeten naar watervolume.

Een inwoner vertelde dat er aanvankelijk enkele uren paniek was, maar dat mensen daarna grappen en memes over de situatie begonnen te delen. De mogelijke pestbesmetting verdween daarmee naar de achtergrond, naast andere zorgen zoals brandstofproblemen en beren die steeds vaker in de buurt van mensen komen.

Volgens Judyth Twigg, hoogleraar politicologie aan Virginia Commonwealth University en deskundige op het gebied van het Russische zorgstelsel, vormt het gebrek aan duidelijke en betrouwbare communicatie mogelijk de grootste tekortkoming in de aanpak van de situatie.

De bevolking had volgens haar praktische informatie moeten krijgen, aangevuld met regelmatige updates, ook wanneer er geen nieuwe besmettingen waren vastgesteld.

Twigg stelt dat dergelijke communicatie bij pestgevallen gebruikelijk is bij gezondheidsautoriteiten in andere landen. Volgens haar had Rusland inwoners kunnen informeren zonder daarmee noodzakelijkerwijs politiek gezichtsverlies te lijden.

Evidente dwaling

Hij timmert nauwelijks nog aan de weg, maar was afgelopen week weer even in het nieuws. De veroordeling van coronaboegbeeld Willem Engel tot zestig uur taakstraf is namelijk definitief. De Hoge Raad heeft de cassatieklachten van de voorman van Viruswaarheid verworpen, waardoor de uitspraak van het gerechtshof Den Haag in stand blijft.

Engel werd in maart 2025 in hoger beroep veroordeeld voor opruiing tijdens de coronaperiode. Het ging om twee uitlatingen. In juni 2020 riep hij in een Facebook-livestream mensen op om naar het Malieveld in Den Haag te komen, nadat een geplande demonstratie daar was verboden. Ook werd een bericht van Engel uit november 2021 als opruiend aangemerkt. Daarin riep hij volgens het hof op tot het overtreden van coronamaatregelen.

Het gerechtshof legde hem een taakstraf van zestig uur op. Dat was aanzienlijk lager dan de eis van het Openbaar Ministerie, dat 140 uur taakstraf en drie maanden voorwaardelijke gevangenisstraf had gevraagd.  

Engel ging vervolgens in cassatie bij de Hoge Raad. Daarvoor had de advocaat-generaal eerder geadviseerd om de zaak gedeeltelijk opnieuw te laten behandelen. Volgens de advocaat-generaal was onvoldoende gemotiveerd waarom de strafrechtelijke vervolging voor de Facebook-oproep, die betrekking had op het demonstratierecht, noodzakelijk was. De veroordeling voor het bericht uit 2021 kon volgens het advies wel in stand blijven.  

Engel reageerde op X in een stukje dat zo haastig was opgeschreven dat het wemelde van de tikfouten. De Hoge Raad zou zich volgens Willem schuldig maken aan verschillende strafbare feiten.

De uitspraak van de Hoge Raad is volgens Engel een evidente dwaling die willens en wetens is gepleegd en een zeer ernstige ondermijning is voor de rechtsorde. 'Of de rechters corrupt zijn of een persoonlijke aversie tegen mij hebben of door de NCTV onder druk zijn gezet is speculeren, dat zal een strafrechtelijk onderzoek moeten uitwijzen.' 

Na inzage van zijn strafdossier bij het OM volgt aangifte rechters, een herzieningsverzoek en klacht bij Europees hof.

Op 3 december gaat overigens de andere strafzaak verder die van de arrestatie van 10 oktober 2020. Meer dan 6 jaar na dato wil het OM toch echt een veroordeling na eerdere vrijspraak.

Engel kon een sneer naar Robot Jetten niet tijdig intrekken. 'Dit alles als onze 'premier' oproept om andersdenkende op vol op hun bek te slaan. Ach wat een landje leven we toch' 

Ik zie dat de @HogeRaad eindelijk een plasje heeft gedaan over het arrest van Den Haag.https://t.co/uAlefgIc5N

Teleurstellend dat ook de hoge raad zich hiermee schuldig maakt aan verschillende strafbare feiten.

een korte samenvatting van het vonnis.

Aangaande de dmonstratie…

— Willem Engel (@dancalegria) September 29, 2026