Heksenjacht

De recente Senaatshoorzitting waarin voormalig Amerikaans topadviseur infectieziekten Anthony Fauci, de Amerikaans Jaap van Dissel, meer dan honderd keer een beroep deed op het Vijfde Amendement, heeft volgens deskundigen gevolgen die verder reiken dan de politieke strijd rond de coronapandemie. Zij vrezen dat de manier waarop Fauci onder vuur ligt een afschrikwekkend effect heeft op huidige en toekomstige medewerkers in de volksgezondheid.  

Tijdens de hoorzitting weigerde Fauci vragen te beantwoorden over de oorsprong van COVID-19 en beriep hij zich herhaaldelijk op zijn recht om zichzelf niet te belasten. Dat vonden coronactivisten op X natuurlijk weer onacceptabel, maar ze gaan voorbij aan de persoon die de hoorzitting in gang heeft gezet: Rand Paul. 

Paul is Republikeins senator voor de staat Kentucky en van oorsprong oogarts. Hij profileert zich als libertair-conservatief: hij pleit voor een kleinere overheid, lagere belastingen, minder overheidsuitgaven en meer individuele vrijheid. Na de presidentsverkiezingen van 2020 uitte Paul twijfels over de uitslag en sprak hij over mogelijke onregelmatigheden. Hoewel hij uiteindelijk de officiële uitslag erkende, kreeg hij kritiek omdat hij volgens tegenstanders ongefundeerde twijfels over de verkiezingen versterkte.

Tijdens de coronapandemie groeide Paul uit tot een van de felste critici van Anthony Fauci. Hij verzette zich tegen lockdowns, mondkapjes- en vaccinatieverplichtingen en stelde vragen over de Amerikaanse financiering van virusonderzoek in Wuhan.

Rand Paul heeft volgens Fauci een 'krankzinnige obsessie' met hem. Paul heeft Fauci onder meer beschuldigd van het financieren van Chinees onderzoek waaruit de corona-uitbraak zou zijn ontstaan. Bewijs daarvoor is er niet. Meer dan 150 deskundigen op het gebied van infectieziekten spraken in een brief hun steun voor hem uit en veroordeelden de 'heksenjacht'.

Fauci is tot de conclusie is gekomen dat Paul hem alleen maar opgeroepen heeft om hem uitspraken te ontlokken die hem in de gevangenis moeten doen belanden. Paul blijft de onbewezen stelling verdedigen dat het coronavirus uit een laboratorium is ontsnapt en dat Fauci dit zou hebben proberen te verbergen. 

Democratisch senator Andy Kim waarschuwde tijdens de zitting dat de aanvallen op Fauci een 'afschrikwekkend effect' kunnen hebben op wetenschappers en ambtenaren. Volgens hem kunnen jonge onderzoekers hierdoor gaan twijfelen of een loopbaan in de publieke gezondheidszorg nog wel aantrekkelijk is, uit angst zelf het doelwit te worden van politieke aanvallen.  

Ook andere deskundigen delen die zorg. Zij wijzen erop dat de publieke gezondheidszorg de afgelopen jaren al te maken kreeg met bezuinigingen, ontslagen en een afnemend vertrouwen in overheidsinstanties. 

Verhalen over de pandemie worden in toenemende mate gebruikt om politieke tegenstanders in diskrediet te brengen. Fauci is daarbij uitgegroeid tot een symbool. Voor veel critici vertegenwoordigt hij de vermeende tekortkomingen van de Amerikaanse coronapolitiek, terwijl anderen hem zien als een wetenschapper die het doelwit is geworden van politieke aanvallen. 

Pieter-Jaap

Een opmerkelijke benoeming: Pieter-Jaap Aalbersberg is per 15 juli 2026 benoemd tot voorzitter van de Raad van Toezicht van de NPO. Hij volgt daarmee Tjibbe Joustra op, die na acht jaar voorzitterschap afzwaait. Annelien Bredenoord is per dezelfde datum benoemd als lid van de Raad van Toezicht. Zij volgt Hélène Vletter-Van Dort op. 

Beiden brengen volgens de NPO een ruime kennis en ervaring mee vanuit de publieke omgeving en hechten groot belang aan een sterke publieke omroep. 

Verlichte geesten op X weten het echter zeker: het is gedaan met de vrije meningsuiting en de dreigende opheffing van Ongehoord Nederland is daar een voorbeeld van. 

'Wel fijn dat -na al eerder eventjes de regering met Dick Schoof - nu dan ook de publieke propagandakanalen onder direct toezicht staan van een recent bij de geheime dienst NCTV vertrokken leider. Dat moet de schijndemocratische D66-mensch toch een vertrouwd gevoel geven.'

'Daar is het zoon (...) ongekende rotzooi blijkbaar dat de top van de politie en de NCTV daar alles in gareel moeten houden?'

En GeenStijl: 'Dat zijn bizarre benoemingen van mensen zonder relevante media-ervaring die je alleen kunt begrijpen als je weet hoe diep de netwerkcorruptie in de haarvaten van de Nederlandse bestuurscultuur zit n als je begrijpt dat de NPO in eerste instantie geen media-organisatie is, maar een extra bestuurslaag in een systeem vol bestuurslagen waar het maken van mediaproducties een hinderlijke onderbreking vormt van een dag lekker vergaderen over diversiteit en inclusie.'

Want Pieter-Jaap was onder meer meer korpschef van IJsselland en Amsterdam en bekleedde van 2019 tot 2025 de functie van Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid. Die al eens waarschuwde voor ontregelende wappen. 

Punt is alleen dat een Raad van Toezicht zich niet bemoeit met de programma's, laat staan met het programmabeleid. Een RvT houdt doorgaans controle op het beleid van het bestuur, adviseert de directeur en is de baas over de benoeming van het bestuur. 

Daarnaast heeft Aalbersberg reeds ruime ervaring met toezichthoudende rollen, onder meer als voorzitter van de Raad van Toezicht van de Christelijke Hogeschool Ede, en maakte hij deel uit van het Executive Committee van Interpol. Ook gaf hij leiding aan de repatriëringsmissie na de ramp met vlucht MH17. 

Kort en goed: de kans dat Pieter-Jaap zich gaat bemoeien met het NOS Journaal of Raisa Blommenstein de mond gaat snoeien is nihil. En over de toekomst van ON gaat toch vooral de Kamer.

100 miljard

De Verenigde Staten en Iran voeren opnieuw aanvallen op elkaar uit. De vredesonderhandelingen tussen de twee landen staan op losse schroeven en de onrust in het Midden-Oosten groeit. En dat is geen goed nieuws voor Trump en zijn Republikeinse partij.

Zo langzamerhand wordt duidelijk wat de oorlog de Amerikanen heeft gekost, minstens 100 miljard dollar, zo schat de regering-Trump intern. Dit bedrag is ruim drie keer zo hoog als de officiële cijfers die de regering-Trump tot nu toe naar buiten heeft gebracht.

NBC meldt op basis van zes bronnen die bekend zijn met de interne ramingen dat het Pentagon de kosten van deze historisch onpopulaire oorlog inschat op een bedrag tussen de 80 miljard en 100 miljard dollar. Dat is inclusief aanvullende operationele kosten en de kosten voor het vervangen van vernietigde gevechtsvliegtuigen en ander materieel.

De wederopbouw van de basis van de U.S. Naval Forces Central Command (NAVCENT) in Bahrein zou bijvoorbeeld al bijna 1 miljard dollar kunnen kosten, nadat Iraanse aanvallen eerder dit jaar grote schade aan de faciliteiten toebrachten. De basis dient als het hoofdkwartier van de Amerikaanse marine in het Midden-Oosten. Volgens bronnen is er honderden miljoenen dollars aan herstelwerkzaamheden nodig voor de gebouwen van het hoofdkwartier, de pieren, opslagplaatsen en de militaire huisvesting.

Gedurende de oorlog hebben de VS herhaaldelijk geprobeerd de exacte schade te verhullen die Iraanse strijdkrachten hebben toegebracht aan Amerikaanse militaire middelen. Dit maakt het voor externe partijen uiterst moeilijk om de beweringen van de regering over de kosten te controleren. Functionarissen binnen de regering-Trump hebben de operationele kosten van de oorlog bovendien zwaar gebagatelliseerd.

Het ministerie van Defensie (DOD) heeft in zijn begrotingsaanvraag voor het fiscale jaar 2027 al 114 miljard dollar aangevraagd om de voorraden van kritieke munitie waar veel vraag naar is aan te vullen—bijna vijf keer de goedgekeurde middelen voor deze munitie in 2026—evenals een extra 60 miljard dollar voor de ontwikkeling en inkoop van andere munitie.

Ondertussen heeft de oorlog de Amerikaanse consument ook nog eens naar schatting 69 miljard dollar extra gekost. Dit is het directe gevolg van de stijging van de benzine- en dieselprijzen nadat de Straat van Hormuz vanwege het conflict werd gesloten. De benzine- en dieselprijzen liggen ongeveer 30 procent hoger dan voor de oorlog. 

Een meerderheid van de Amerikanen vindt de oorlog of de Amerikaanse militaire betrokkenheid geen goede beslissing. Binnen de Republikeinse Partij blijft de steun hoog, maar sommige recente peilingen laten zien dat ook daar de enthousiasme iets afneemt, vooral onder onafhankelijke kiezers die doorgaans Republikeins stemmen. De populariteit van Trump in aanloop tot de tussentijdse verkiezingen daalt steeds verder,  Reuters/Ipsos mat eind juni een daling naar 34 procent, het laagste niveau van zijn tweede ambtstermijn. De huidige verwachting (medio juli 2026) is dat de Democraten een goede kans hebben om het Huis van Afgevaardigden terug te winnen.

Zwatelmans

'Ik ben niet verongelijkt,' verzekerde Maurice de Hond eerder deze week - trillend van opwinding - de corona enquêtecommissie. Maar wat volgde was een lange aanklacht tegen de coronakeuzes van het kabinet en de anderhalvemeterregel. 

Gefrustreerd is De Hond (nog steeds) omdat men zijn Deltaplan Ventilatie niet serieus nam, de grote Jaap van Dissel hem maar bleef negeren en de mainstream media geen oog hadden voor kritische geluiden. Ook de vervelende Volkskrant-journalist Maarten Keulemans - zijn luis in de pels die hem regelmatig op wetenschappelijke onjuistheden betrapt - moest nog even genoemd worden. 

Jaren geleden zag De Hond een emotionele Ernest L. in de rechtbank die schuldig was bevonden in de zogenoemde Deventer Moordzaak en wees de Nederlandse Sherlock Holmes vervolgens De Klusjesman als de echte dader aan. De Klusjesman en diens vriendin sleepten De Hond voor de rechter, waarna De Hond zowel materiële als immateriële schade moest betalen. Dat kwam neer op een dikke ton. 

Geen wonder dat toen de anderhalvemeterregel werd afgekondigd De Hond weer eens zeker wist dat het RIVM en andere wetenschappers het helemaal bij het verkeerde eind hadden. Besmetting kwam volgens de opiniepeiler niet door grote hoestdruppels zoals het RIVM beweerde, maar door de kleinere die in de lucht blijven zweven. De zogenoemde aerosolen. Daarom, vond De Hond, kon je met goede ventilatie in openbare gebouwen, horeca en sportgelegenheden de crisis bezweren. 

Het RIVM erkende weliswaar het belang van de kleine druppels, maar zag nog steeds dat de grote hoestdruppels de meeste besmettingen veroorzaakten. Daarom bleef afstand houden een belangrijke maatregel. Domweg omdat iedere andere maatregel risico's inhield. 

Zijn boodschap viel eigenlijk alleen goed bij groepen die zich verzetten tegen de coronamaatregelen. Zoals horecaondernemers, die graag de deuren weer wilden openen en De Hond een ton gaven (!) voor wat PR. Ook roerde De Hond zich in appgroepen van Viruswaarheid. 

En terwijl heel Nederland de draad weer heeft opgepakt, kan de De Hond zijn coronafrustraties maar niet loslaten. Met het nationale beroepsorakel Marianne Zwagerman alias Zwatelmans gaat De Hond nog altijd tekeer tegen het overheidsbeleid in dagelijkse podcasts en op zijn eigen schreeuwblog. 

Voor de corona enquêtecommissie beweerde De Hond dan ook doodleuk dat deskundigen zich niet openlijk durfden uit te spreken dat ze het met hem eens waren. Concrete voorbeelden gaf hij niet, en het zal dan ook eerder perceptie dan realiteit zijn. Want de kritiek op zijn conclusies was niet mals. Zo beweerde De Hond zomer 2020 dat er geen tweede golf kwam. Die kwam er wel. En dat de lockdowns niet zouden werken werd ook al gelogenstraft door de feiten. 

Casper Albers, hoogleraar statistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, constateerde dat bij De Hond iedere vorm van reflectie ontbreekt. 'En wat dan vooral een beetje stoort is dat hij dit gebruikt om wel gelijk met gestrekt been op bijvoorbeeld beleidsmakers en GGD in te gaan en te zeggen: Jullie doen het allemaal verkeerd.' 

Een adviseurschap voor De Hond bij een volgende OMT zit er niet echt in.