Te grote ego's

Het stof is inmiddels neergedaald, maar duidelijkheid is er nog altijd niet: de aankondiging van de nieuwe ‘sociaal-conservatieve beweging’ van ex-BBB’er Mona Keijzer. En hoewel er nog geen partij is, droomt Keijzer al stiekem van 30 zetels in de Kamer. Met Mona als minister-president uiteraard.

In NRC sprak Bas Heijne over de zoveelste zelfbenoemde verlosser op rechts, wéér die grote maar o-zo vage woorden over ongehinderde daadkracht vermengd met gepruil over een onderdrukkende elite, die de Nederlander geen Nederlander meer wil laten zijn. 'Te grote ego’s, ordinaire ruzies, eindeloze afsplitsingen, bergen vuile was, grote woorden en loze gebaren, eerst dreigen met de vuist op tafel en dan weer verongelijkt piepen over je onmacht tegenover arrogante elites – het enige dat rechts lijkt te verbinden is een blinde afkeer van alles wat als links wordt beschouwd.'

De commentaren waren ongeveer overal sceptisch of ronduit negatief: Trouw refereerde aan Rita Verdonk, die in 2007 ook een vergeefse gooi naar de macht deed binnen de VVD en daarna een nieuwe partij oprichtte: Trots op Nederland. Maar Nederland was niet trots op Rita.

'Geen partij, nog niet. Eerst het fundament: mensen, kennis, organisatie, middelen en uitgewerkte plannen. De naam en de campagne komen later,' zo staat vermeld op de site van de kersverse beweging. 

Maar dat gaat met een anonieme webstek zonder namen en gezichten wel erg moeilijk worden. Want geen van de gepresenteerde visies zijn uniek te noemen; ze wil de immigratie inperken, een natuurbeleid voeren ‘dat mensen niet tegen elkaar opzet’, een overheid met minder lasten en minder regels. Ook wil zij af van de ‘modellenwerkelijkheid’ waarmee bijvoorbeeld het Centraal Planbureau bepaalt wat er gebeurt.

Waar het op neerkomt is dat Mona eigenlijk gewoon een eenpitter is, die zelf in de schijnwerpers wil staan. Keijzer verliet BBB begin dit jaar na onenigheid tussen haar en de partijtop, omdat niet zij maar Henk Vermeer de opvolger van Caroline van der Plas werd als partijleider. Ze sprak met de zeven afgesplitste PVV’ers onder leiding van Gidi Markuszower over samenwerking, maar wilde daarvan niet het gezicht worden. 

Het probleem is dat de kiezer niet zit te wachten op verdere versplintering van rechts, van partijen die elkaar uitsluiten omdat ze het op punten oneens met elkaar zijn. De opmars van de PVV zette niet door vanwege de halsstarrigheid van Wilders, de afgesplitste groep Markiszower is een kleurloze partij zonder sterke leider, FvD een sekte met niet echt aanhangers die tijdelijk van andere partijen zijn overgelopen. Alleen JA21 stelt zich constructief op, maar groeit niet door, 

Elsevier vraagt zich af of de benodigde samenwerking in een land met veel partijen – er zitten er al zeventien in de Kamer – nog haalbaar is. 'Er rust een zware last op de schouder van kiezers die verantwoordelijk zijn voor het bonte gezelschap dat het parlement bevolkt. Een gezelschap dat elkaar in de praktijk vaker bestrijdt dan dat het samenwerkt. Zelfs een ervaren rot als Keijzer zal op dit probleem stuiten.'