Binnen de Republikeinse Partij wordt de oorlog met Iran aangewezen als een belangrijke oorzaak van de zware verkiezingsnederlaag. Zowel president Donald Trump als vicepresident JD Vance hebben erkend dat het conflict heeft bijgedragen aan het slechte resultaat.
Minister van Defensie Pete Hegseth krijgt daarbij veel kritiek van partijgenoten. Hij heeft laten weten zich te zullen verzetten tegen een mogelijke afzettingsprocedure. Trump verklaarde op zijn beurt dat hij van plan is Hegseth aan te houden als minister.
En toch geeft de Blauwe Tsunami een vertekend beeld. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat een deel van de Republikeinse achterban op 3 november thuis is gebleven. Dat lijkt een belangrijke verklaring voor de omvang van de Democratische overwinning, al speelde ook het overlopen van Republikeinse kiezers een rol.
Al vóór de verkiezingen wezen peilingen op een lagere bereidheid onder Trump-aanhangers om aan de midterms deel te nemen. Vooral jonge Republikeinse kiezers leken minder gemotiveerd. Bij jonge Trump-aanhangers gaf slechts ongeveer de helft aan zeker te willen stemmen, tegenover 70 procent van de voormalige Harris-aanhangers.
Volgens voorlopige cijfers van het NORC Civic Health & Elections Project bestond slechts 38 procent van de kiezers bij deze verkiezingen uit mensen die in 2024 op Trump hadden gestemd. Ter vergelijking: 43 procent had in 2024 op Kamala Harris gestemd.
Van de mensen die in 2024 niet hadden gestemd, koos 59 procent dit keer voor de Democraten en 36 procent voor de Republikeinen.
Volgens een CNN-kiezersonderzoek stemde landelijk ongeveer 7 procent van de mensen die in 2024 Trump hadden gesteund, dit keer op een Democratische kandidaat voor het Congres.
In verschillende staten, waaronder Texas, Ohio, Iowa, Kansas en South Carolina, liep dat percentage op tot ongeveer 10 procent.
De verkiezingsnederlaag van de Republikeinen lijkt dus niet uitsluitend het gevolg van kiezers die van partij veranderden. En dat kan betekenen dat de Republikeinen bij de presidentsverkiezingen van 2028 hun positie kunnen herpakken, als Trump verder geen domme streken uithaalt. Zijn bewegingsvrijheid is aardig ingeperkt.
Opvallend nieuws in dit verband: De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio overweegt zijn functies in de regering van president Donald Trump neer te leggen. Hij is met adviseurs in gesprek over zijn toekomst en zou meer afstand willen nemen van Trump. Hij zou zich dan kunnen voorbereiden op een gooi naar het presidentschap. Rubio zelf heeft de geruchten ontkend tegen de New York Times.