Posts tonen met het label complotten. Alle posts tonen
Posts tonen met het label complotten. Alle posts tonen

zaterdag 23 november 2024

Waar de blanke top der duinen

Aannemer Jaan Sneekes van loonbedrijf Vermaire is door natuurbeheerder PWN ingeschakeld voor de aanleg van vijf kerven in de duinenrij bij Castricum. Maar Sneekes heeft de website en de sociale media van zijn bedrijf uit de lucht moeten halen en aangifte gedaan bij de politie. Want hij wordt lastiggevallen door niet al te snuggere complotdenkers die ineens hebben bedacht dat die kerven 'gaten' zijn die onderdeel zijn van een of ander duister plan om Nederland onder water te zetten. Hebben de complotdenkers bedacht na de overstromingen in Spanje.

Lont in het kruitvat was een filmpje van vlogger Pieter Parlevliet, wiens familie de vismultinational Parlevliet & Van der Plas runt. Maar zonder Pieter, want die zou daarvoor niet pienter genoeg zijn. Pieter leeft van de lucht en maakte met oom Huig Plug filmpjes waarin twee rechters en een voormalig topambtenaar van kinderverkrachting en lidmaatschap van een satanistisch pedonetwerk werden beticht. Daarvoor werden de twee veroordeeld.

En Pieter heeft, ook al woont hij aan de kust bij Katwijk, geen verstand van duinen, net zomin als al die andere roeptoeters die Parleviet gingen na kakelen.

Martijn van Schaik van PWN legde het eind oktober toch heel helder uit aan NH Nieuws. 'De afgelopen eeuwen hebben we van die zeereep een vaste strakke groene dijk gemaakt door alle gaten dicht te maken, stuifschermen te plaatsen en helm aan te planten. Met de kennis van nu weten we dat dat niet handig is, want zo kunnen ze minder goed meegroeien met de zeespiegelstijging.'

De bedoeling is dat kalkrijk zand van het strand via die kerven het duin in waait, zodat de duinen weer gaan stuiven en wandelen. Het extra zand maakt de duinen juist robuuster en sterker.

En nee, er komt geen water naar binnen. 'We graven ze zo'n vier meter af. De zeereep blijft veertien meter boven NAP. Plus: de échte zeewering ligt hier twee kilometer landinwaarts.'

zaterdag 28 september 2019

Platte aarde

Vandaag komen zogenoemde flat-earthers bijeen in een zaaltje in de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) om te luisteren naar internationaal bekende platte-aarde-vloggers. De kaartverkoop schijnt nogal te zijn tegengevallen. Misschien omdat maar een kleine één procent van de Nederlanders, 0,9 procent om precies te zijn, denkt dat de aarde niet rond is maar plat.

Organisator Didi Vanh, die in de platte aarde is gaan geloven na de aanslagen op de Twin Towers, vertelt dat het onderwerp opvallend veel vrouwen aantrekt. Heel anders dan bij conferenties over aliens die vooral mannen trekken.

Het geloof gaat zelfs zover dat sommigen denken dat de aarde als schijf wordt omringd door een muur van ijs (Antarctica) en afgesloten door een stolp waarop het sterrenstelsel geschilderd is. Zelfs in de oertijden moet dus iemand al met een heel lange ladder het zwerk hebben staan schilderen. Terwijl er nog geen Karwei in de buurt was, laat staan waterwerende verf. Regenen doet het immers ook in die stolp.

De verdedigers van deze theorie hebben overal wel een antwoord op. Als iemand zegt dat zwaartekracht wat lastig wordt bij een platte aarde, zijn er altijd wel een paar slimmeriken om dat te weerleggen: 'Jouw reactie is gebaseerd op de aanname dat zwaartekracht bestaat maar is dat wel zo? Google maar eens op “does gravity exist” en kijk maar eens hoeveel hits je krijgt.'

Zo gaat dat in platte aarde land: de waarheid wordt bepaald door het aantal hits.

Platte-aarde-vloggers willen nu een cruise huren om als een soort Columbus hun vermeende ijsmuur op te gaan sporen. Kunnen ze beter niet doen. Dan rollen ze niet van de aarde, maar prompt van hun geloof af. 

zaterdag 28 oktober 2017

Losse schroeven

Als we willen begrijpen waarom zo veel mensen zich bezig houden met complottheorieën, dan moeten we hen niet wegzetten als paranoïde gekken. Aldus socioloog Jaron Harambam in zijn proefschrift over de complotdenkerscultuur in Nederland, dat hij donderdag verdedigde.

Puttend uit etnografisch veldwerk in het Nederlandse complotdenkersmilieu en volgens een cultuursociologische benadering onderzocht Harambam de complotdenker in zijn proefschrift The Truth Is Out There: Conspiracy Culture in an Age of Epistemic Instability (De waarheid op losse schroeven: complotdenken in een tijd van epistemische instabiliteit).

Onder meer wordt duidelijk dat de populariteit van complotdenken niet los gezien kan worden van verschillende sociologische transformaties die de waarheid op losse schroeven hebben gezet: secularisering, mediatisering, democratisering en globalisering. Harambam concludeert dat in dit culturele klimaat van epistemische instabiliteit complottheorieën goed gedijen.

Maar uit een interview met Harambam wordt niet bijster duidelijk wat nu de hoofdconclusie is anders dan dat complotdenken ook weer ergens nuttig kan zijn. Complotdenkers vinden dat 'wij' als makke schapen achter de mainstream media aanlopen.

Harambam ziet naar eigen zeggen liever een wereld met burgerlijke ongehoorzaamheid richting waarheidsclaims dan een enorme burgerlijke gehoorzaamheid waarin niemand meer kritische vragen stelt aan de gevestigde orde.

Maar kritische vragen stellen is wat anders dan complotdenken. Complotdenkers zoeken bevestiging van een wereldbeeld dat ze veelal zelf hebben geschapen. Daar zoeken ze selectief feiten bij, waardoor eigen waarheidsclaims ontstaan die zelden door medecomplotdenkers in twijfel worden getrokken. Dat er veel diversiteit in dat wereldje zit, lijkt evident, maar het mechanisme is in veel gevallen hetzelfde. Dat lijkt Harambam dan ten minste nog begrepen te hebben. Complotdenken kan  doorschieten naar een situatie waarin niemand meer weet wat-ie moet geloven, 'wat funest is voor een open samenleving'.