Het linkse gevaar

Ineens is er het linkse gevaar. Premier en VVD-partijleider Rutte en VVD-prominent Edith Schippers halen in een gezamenlijk interview in De Telegraaf hard uit naar de Partij van de Arbeid en GroenLinks, die straks in de Eerste Kamer één fractie gaan vormen.

In aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen van 15 maart zegt de VVD-premier dat PvdA en GroenLinks 'een graai in de portemonnee zullen doen door minstens negen belastingen te verhogen'.

Nog opmerkelijker is deze uitspraak van Rutte: 'Als GroenLinks en PvdA de grootste partijen worden, ontwikkelen ze enorm veel zelfvertrouwen en ik vind dat de VVD die beweging nu al moet stoppen.' Want Nederland moet niet terug naar de dagen van Joop den Uyl.

Laten we eerlijk zijn: het gaat behoorlijk slecht met de VVD. Volgens peilingen uit december staat de VVD op 13 zetels verlies ten opzichte van 2021. De PVV zit de VVD op de hielen. JA21 stoomt nog harder op.

De huidige coalitie van VVD, D66, CDA en ChristenUnie kan niet rekenen op een meerderheid in de Eerste Kamer en moet regelmatig steun zoekt bij bijvoorbeeld GroenLinks en PvdA.

Rutte probeert op deze wijze, zeggen politieke duiders, ook partijen rechts van hem, BBB en JA21, de wind uit de zeilen te nemen. Door een tweestrijd met links, probeert Rutte de aandacht weg te halen bij de rechtse concurrentie.

D66 is op zijn beurt 'in the winningmood', wat leidt tot 'drammerigheid en vasthoudendheid' in coalitiegesprekken. De D66-verkiezingsslogan 'laat iedereen vrij, maar niemand vallen' wordt in inmiddels verbasterd tot 'laat iedereen vrij, die denkt zoals wij'. Bij coalitiepartijen VVD, CDA en ChristenUnie groeide de afgelopen maanden de verbazing en irritatie.

Oftewel: de diverse partijen zoeken dekking in hun loopgraven. Duiders geven Rutte niet veel kans. De Eerste Kamer zal er na maart vermoedelijk flink anders uitzien.

Vijand

Nadat zijn wrakingsverzoek was afgewezen is Willem Engel vrijdag veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van één maand, met een proeftijd van twee jaar. 

Hij werd slechts in één geval schuldig bevonden aan opruiing, oftewel het aanzetten tot strafbaar gedrag. Van vijf andere feiten die hem ten laste waren gelegd, werd hij vrijgesproken.

Het Openbaar Ministerie eiste in november een taakstraf van 180 uur en een celstraf van drie maanden voorwaardelijk.

Engel gaat niettemin in hoger beroep tegen het vonnis. En dat niet alleen. Engel ruikt bloed en wil zijn 'belager' Norbert Dikkeboom dagvaarden. Omdat hij vermoedt dat de tenlastelegging komt van Remkes, Zwinkels of van Musscher. Engel komt maar niet los van de complotten.

Het was Dikkeboom die met een collectieve aangifte Willem Engel juridisch en strafrechtelijk wilde laten vervolgen voor zijn uitspraken in het verhitte coronadebat. Dikkeboom is rayonmanager Orthopedie bij Mathys (Schweiz) GmbH in Harderwijk, en zit al zijn leven lang in de gezondheidszorg.

'Zelf heb wat kleine kanttekeningen, maar het rechtvaardigheidsgevoel overheerst nu,' twitterde Dikkeboom vrijdag. 'Engel is ontsnapt aan een paar andere tenlasteleggingen, maar onder de streep is hij en veroordeelde opruier, die de komende twee jaar op zijn tellen moet passen, anders belandt hij wéér in de cel.'

Die kans is groot, want Engel ziet zich maar al te graag als boegbeeld van het anti-overheidsextremisme. Voortgekomen uit de frustratie dat tijdens corona zijn dansschool dicht moest en zijn vader als huisjesmelker jarenlang werd tegengewerkt. Met aan zijn zij Jeroen Pols, een onmisbare schakel in de organisatie van de uitvoer van de ongeveer 163 kilo cocaïne in de Camaro-zaak, waarvoor hij zijn verdiende straf kreeg. Dan wordt de overheid vanzelf de vijand.

Wraking

Viruswaarheid voorman Willem Engel stond afgelopen week weer voor de rechter in verband met de uitspraak die komende maandag zou worden gedaan in de zaak over opruiing. Het OM had op 21 november een taakstraf van 180 uur en een celstraf van drie maanden voorwaardelijk geëist tegen Engel.

De rechtbank moest zich maandag op de vierde zittingsdag nog over diverse nieuwe verzoeken van Engel buigen, en die besloot om de rechters te wraken. Vanwege pietluttigheden als leestekens die het OM weg zou hebben gelaten uit ten laste gelegde tweets. Engel vroeg de rechtbank ook om minister van justitie Dilan Yeşilgöz op te roepen als getuige, evenals Pieter-Jaap Aalbersberg, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). 'Ik krijg de indruk dat u het regime ondersteunt,' sprak Engel, die iets met of liever tegen 'regimes' heeft.

Rechters wraken hoort bij het standaard repertoire van querulanten om de rechtsgang te frustreren. Over het algemeen is het niets anders dan uitstel van executie, want meestal constateert de wrakingskamer dat de rechters niet vooringenomen zijn. Engel heeft domweg geen trek in een taakstraf.  

Wim Voermans, hoogleraar staatsrecht, vindt dat het wraken door Engel (niet de eerste keer) ten koste van zijn eigen geloofwaardigheid, niet die van de rechtspraak. '. Het is vervelend belletje trekken, bedoeld om de rechtsstaat zwart te maken. Dat is zijn verdienmodel: zichzelf presenteren als een martelaar. Hij is het zogenaamde slachtoffer.'

Er gaan nu al stemmen op om misbruik van het wrakingsrecht aan te pakken. Als er sprake is er een opeenstapeling van wrakingsverzoeken die inhoudelijk niet verschillen, dan is er sprake van misbruik. De wrakingskamer kan dan besluiten geen wrakingsverzoeken meer in behandeling te nemen. Tot dit oordeel is de wrakingskamer van de Hoge Raad onlangs gekomen.

Polarisatie

De raad van bestuur van de NPO heeft omroep Ongehoord Nederland (ON!) een tweede financiële sanctie opgelegd binnen een jaar tijd. De NPO rekent ON! vooral aan niet te handelen ‘in overeenstemming met de publieke waarden’ en niet te willen voldoen aan ‘hoge journalistieke en professionele kwaliteitseisen’.

‘Het ontbreken van enige zelfreflectie over hun eigen optreden, het consequent doen voorkomen alsof ON! zelf slachtoffer is van de situatie en het publiekelijk afvallen van andere partijen uit het publieke bestel - waaronder de Ombudsman - is niet aanvaardbaar’, schrijft de NPO.

Als reactie hierop wees jurist en filosoof Paul Cliteur nog maar eens op een pagina's lang weerwoord (uiteraard te vinden bij de omroep zelf) op wat de ombudsman al eerder concludeerde, namelijk dat de omroep nog steeds ruimte geeft aan informatie die aantoonbaar onjuist is

Sinds 2015 is Cliteur verbonden aan Forum voor Democratie, waar hij onder andere voorzitter was van het Renaissance Instituut, het wetenschappelijke bureau van de partij en van de Raad van Advies. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 was Cliteur zelfs enige tijd lijstduwer. Geen wonder dat Cliteur vindt dat het geluid van FvD nauwelijks aan bod komt bij de traditionele NPO omroepen.

Ongehoord Nederland had niet misstaan in de tijd van de verzuiling, toen omroepen bestuurlijk waren verbonden aan politieke partijen. Er wordt door ON! een mening opgedrongen die wel heel erg in de hoek van Forum zit. De PVV komt vergeleken met FvD weinig aan bod. Zelf zat Cliteur meer dan eens in de ON! studio met de eeuwige Pepijn van Houwelingen.

De ombudsman kan volgens Cliteur echter niet ontkennen dat de afwezigheid van Kamerleden van de virtueel grootste partij van Nederland bij programma’s als Buitenhof een 'schrijnend gebrek is in het licht van de in de Mediawet geformuleerde norm van diversiteit'. Stellen dat PVV-ers 'niet willen komen' kan volgens de filosoof niet als contra-argument worden geaccepteerd. Maar dat is precies wat er aan de hand is. Dat ligt niet aan de NPO.

Cliteur stelt onder meer dat we leven in een tijd van enorme tegengestelde claims over wat de feiten zijn over deze wereld. 'Dat geldt natuurlijk allereerst voor informatie over corona, waarover nu druppelsgewijs heel veel nieuwe informatie binnenkomt en die afwijkt van de informatie die bij de reeds bestaande omroepen werd geventileerd.' Alsof er onder wetenschappers geen consensus zou bestaan over corona en zijn risico's. De kritiek komt van niet-wetenschappers, activisten en zonderlingen.

Dat Nederlanders klaar zijn met gepolariseerde geluiden bleek deze week nog eens uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). De zorgen gaan vooral om omgangsvormen in het politieke en maatschappelijke debat. Ze noemen de harde toon van het debat, het niet goed naar elkaar luisteren en het vasthouden aan het eigen gelijk. Ook blijkt dat veel mensen zich ergeren aan in hun ogen extreme uitingen, zoals Cliteur die zo graag wil horen.