Bontebal

De grote verliezer van de komende Tweede Kamer verkiezingen: het CDA. Virtueel gereduceerd tot drie zetels. De grote winnaar van de verkiezingen: het CDA nieuwe stijl. Met Omtzigt en BBB, samen goed voor 43 zetels.

Toegegeven: BBB verloor volgens peilingen 21 zetels aan Omtzigt, maar de boodschap mag duidelijk zijn: het CDA krijgt geen 'bontebal'. De gelijknamige lijsttrekker mag blij zijn als hij een plek in de Tweede Kamer krijgt.

Omtzigt heeft aangegeven niet de grootste te willen worden, waardoor sommigen zich afvragen hoe hij dat wil afwenden. Hij lijkt ook al niet de ideale premier. BBB worstelt met hetzelfde probleem. Carolina van der Plas ziet op tegen buitenlandse reizen, en heeft oud CDA'er Mona Keijzer als 'premierskandidaat' naar voren geschoven. De voormalig CDA-coryfee was in het kabinet-Rutte III staatssecretaris van Economische Zaken.

Of de kiezer de BBB kiezer de terugkeer van de oude (hoewel dwarse) CDA politiek ziet zitten zal uit de volgende peiling moeten blijken. Volgens peiler Maurice de Hond verliest BBB minder kiezers aan NSC dan vorige week.

Er kan nog veel veranderen. Zo is het de vraag wat er gebeurt als Omtzigt ook zijn premierkeuze kenbaar maakt. En zal hij in zeer korte tijd bekwame parlementariërs moeten aantrekken.

De aandacht voor het 'nieuwe' CDA leidt ook de aandacht af voor het linkse blok onder leiding van Timmermans. Het gaat in deze verkiezingen minder om links versus rechts. De traditionele partijen hebben aardig wat zetels ingeleverd.  In de peilingen hebben PvdA en GroenLinks alweer een stem verloren.

Functie elders

Toch nog een functie elders voor Pieter Omtzigt. Het CDA is in het diepste geheim bezig een ultieme lijmpoging te ondernemen met Omtzigt nu hij overweegt momenteel een eigen partij op te richten. In de top van het CDA wordt gesproken van ‘de verzoeningsbrief.

Mocht Omtzigt toch besluiten een eigen partij te beginnen, dan zou er ook samenwerking mogelijk zijn. Zo zou Omtzigt als eenmansfractie gebruik mogen maken van CDA-medewerkers.

Alles om die vele verloren stemmen terug te winnen.

De partij van Pieter zou volgens peilingen wel 46 zetels (peiling I&O) kunnen halen. De steun aan het CDA is verschrompeld.

Een overstap naar BBB zou ook nog kunnen, zeker nu BBB-leider Van der Plas heeft aangegeven geen premier te willen worden. Het premierschap zou een te grote aanslag op haar privéleven betekenen. Ook ziet ze op tegen het reizen naar andere landen en ontmoetingen met buitenlandse regeringsleiders.

Een dikke tegenvaller voor de aanhang, want de beoogde premier met 'internationale ervaring' wordt nog uit de schijnwerpers gehouden. Als dat niet een tot de verbeelding sprekende persoonlijkheid is zou de boerenpartij zomaar weer eens veel stemmen kunnen inleveren.

Con amore

Een al geruime tijd sluimerende tweespalt in het CDA is afgelopen week tot ontploffing gekomen door het rapport waarin Pieter Omtzigt onverbloemd alle grieven van zich afschrijft.

Die voelde zich tegengewerkt door de partijtop, vindt dat hij is gepasseerd voor het lijsttrekkerschap en is het oneens met allerlei beslissingen van partijleider Hoekstra. Het zal wel geen toeval zijn dat het rapport dat niet voor buitenstaanders is bedoeld uitgerekend werd gelekt tijdens de toch al moeizame formatie.

En toch ontstaat er ook een ander beeld van Omtzigt, die steeds werd geprezen om zijn vasthoudendheid in de toeslagenaffaire. Omtzigt geeft ook onverbloemd weer hoe er binnen de partij over hem werd gesproken. Woorden als ‘gestoord, ziek, teringhond en psychopaat’ duiden op een behoorlijk slechte werkrelatie met collega's. Er werden zelfs Hitler-snorren op zijn verkiezingsposter getekend. Waarmee ook de ophef rond 'functie elders' een andere invulling krijgt. Evenals het feit dat Omtzigt overspannen thuis zit.

Het fanatisme waarmee hij zich in allerlei dossiers vastbeet en de Kamer grilde had dus ook een keerzijde. Een keerzijde die volgens oud-minister Ben Bot in zijn gezicht ontploft. 'Als ik in zijn schoenen stond, zou ik bedenkingen hebben bij een terugkeer in de fractie. Als hij weer wil meedoen, dan wel con amore!'

Maar misschien heeft Pieter met zijn memo van 75 (!) pagina's al onbedoeld een stap gezet naar een nieuw hoofdstuk in zijn leven. Als voorzitter of aanjager van parlementaire onderzoekscommissies zou hij nog jaren nuttig netwerk kunnen doen.

Gezinsman

Net op tijd mag gezinsman Hoekstra alsnog de CDA-kar trekken. De beoogde voorganger Hugo de Jonge wil zich concentreren op de strijd tegen corona en vindt dat niet te combineren met campagne voeren.

Deze praktische uitleg is natuurlijk maar een deel van het verhaal, want het CDA zakte steeds verder weg in de peilingen doordat Rutte alle egards kreeg voor het coronabeleid en niet De Jonge op zijn Portugese schoenen met zachtblauwe bloemenprint.

Hoekstra sluit in elk geval beter aan bij de achterban. Het gezin wordt in het nieuwe verkiezingsprogramma opnieuw 'de hoeksteen van de samenleving'. De vraag is nog wel of de flegmatieke Hoekstra meer is dan de man die heel goed op de winkel (lees financiën) past. Al maakt hem dat de ideale vicepremier in Rutte 4.

Met een beetje geluk groeit het aantal CDA zetels weer aan van 14 (laatste peiling De Hond) naar de 19 van 2017 en is gerede kans dat Rutte III een doorstart kan maken. 

Het huidige motorblok zou op basis van de huidige peilingen 70 zetels gaan halen tegen 76 in 2017, vooral door het verlies van D66 en CDA. Indien nodig kan Rutte 4 nog een kleine correctie naar links maken. Ruil je CU in voor PvdA, de meest gematigde partij van links, dan staat het aantal wederom op 76.

Geef Agt!

CDA-leider Sybrand van Haersma Buma pleit wederom voor herinvoering van de militaire dienstplicht. Niet ter bestrijding van het terrorisme, de bescherming van onze grenzen of de hernieuwde angst voor de Russen. Nee, hij ziet de verplichte dienstplicht als een verbindend element tussen jongeren.

Het is fnuikend als een samenleving zijn onderlinge binding verliest, aldus de CDA leider. Vroeger zorgde het gezin en de kerk voor de onderlinge binding, maar die vallen steeds meer uit elkaar. En dus moet er een maatschappelijke dienstplicht komen voor een half jaar. Langer wordt waarschijnlijk te kostbaar, en Sybrand van Haersma Buma houdt ook nog de optie open voor vervulling van de dienst bij politie en mogelijk de zorg.

Je mag hopen voor Sybrand van Haersma Buma - van wie niet bekend is of hij zelf de dienstplicht vervuld heeft - dat hij dit niet tot het verkiezingsthema maakt. Al zou het zomaar kunnen, want het zit hem nogal hoog. In 2014 begon hij er ook al over.

Daar waar andere partijen straks de nadruk gaan leggen op de immigrantenstroom, de EU problematiek, de staatsbegroting en de veiligheid op straat, marcheert Buma met turf in zijn ransel op de muziek van de Koninklijke Militaire Kapel naar de HiBA.

Het Knipmes heeft een beter plan: maak de Padvinderij verplicht. Daar kunnen welpen met veldflesch en trompet de christelijke ethiek van Dries van Agt weer nieuw leven inblazen.